Please use this identifier to cite or link to this item:
http://hdl.handle.net/20.500.11960/5050Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.advisor | Almeida, Carlos Aberto dos Santos | - |
| dc.contributor.advisor | Pereira, António Pedro Queirós | - |
| dc.contributor.author | Tchuda, Babadi Joaquim | - |
| dc.date.accessioned | 2026-08-31T11:02:08Z | - |
| dc.date.available | 2026-08-31T11:02:08Z | - |
| dc.date.issued | 2026-07-21 | - |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/20.500.11960/5050 | - |
| dc.description | Dissertação de Mestrado em Educação Artística apresentada na Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico de Viana do Castelo | pt_PT |
| dc.description.abstract | Esta dissertação investiga o papel da educação artística no sistema educativo da Guiné-Bissau, analisando a sua presença (ou ausência) nos documentos oficiais, nas práticas escolares e na relação com a cultura local. A investigação adota uma abordagem qualitativa de estudo de caso, recolhendo dados através de questionários aplicados a 60 alunos, 10 professores, 5 diretores escolares e 2 representantes do Ministério da Educação. Os resultados revelam um paradoxo fundamental: existe reconhecimento unânime do valor da educação artística por todos os atores do sistema educativo, que identificam benefícios no desenvolvimento criativo, expressivo, emocional e cultural dos alunos. Contudo, este reconhecimento discursivo contrasta fortemente com a marginalização prática das artes no currículo e nas escolas, caracterizada por escassez crítica de professores especializados, materiais e infraestruturas adequadas, ausência de tempo curricular garantido e falta de orientações pedagógicas claras. A investigação identifica cinco padrões transversais: (i) consenso sobre o valor versus marginalização na prática; (ii) convergência na identificação de obstáculos estruturais; (iii) forte desejo de valorização das artes tradicionais guineenses; (iv) consciência da necessidade urgente de formação de professores; e (v) defesa da articulação entre o Ministério da Educação e o Ministério da Cultura. A dissertação demonstra que a marginalização das artes não resulta de falta de consciência do seu valor, mas de constrangimentos sistémicos e escolhas políticas que privilegiam outras áreas curriculares. Os alunos manifestam interesse robusto pelas artes e participam em atividades culturais nas suas comunidades, revelando capital cultural não reconhecido pela escola. Os professores reconhecem as suas limitações formativas e expressam desejo de desenvolvimento profissional. Os diretores identificam a formação docente e os recursos materiais como prioridades essenciais. A investigação contribui para o campo da educação artística ao oferecer o primeiro diagnóstico sistemático desta área na Guiné-Bissau, aplicar criticamente teorias desenvolvidas em contextos ocidentais a um contexto africano específico, demonstrar viabilidade metodológica em contextos de recursos limitados e produzir evidências que fundamentam a educação artística para políticas públicas. A educação artística não é luxo nem complemento dispensável, mas dimensão fundamental da formação humana, constituindo direito das crianças e jovens guineenses e componente essencial de uma educação verdadeiramente integral, inclusiva e culturalmente enraizada. | pt_PT |
| dc.description.abstract | Abstract This dissertation investigates the role of arts education in Guinea-Bissau's educational system, analyzing its presence (or absence) in official documents, school practices, and relationship with local culture. The research adopts a qualitative case study approach, collecting data through questionnaires administered to 60 students, 10 teachers, 5 school directors, and 2 representative from the Ministry of Education. The findings reveal a fundamental paradox: there is unanimous recognition of arts education's value among all educational stakeholders, who identify benefits in students' creative, expressive, emotional, and cultural development. However, this discursive recognition strongly contrasts with the practical marginalization of arts in curriculum and schools, characterized by critical shortage of specialized teachers, materials and adequate infrastructure, absence of guaranteed curricular time, and lack of clear pedagogical guidelines. The research identifies five cross-cutting patterns: (i) consensus on value versus practical marginalization; (ii) convergence in identifying structural obstacles; (iii) strong desire to valorize Guinean traditional arts; (iv) awareness of urgent need for teacher training; and (v) advocacy for articulation between the Ministry of Education and Ministry of Culture. The thesis demonstrates that arts marginalization does not result from lack of awareness of its value, but from systemic constraints and political choices that privilege other curricular areas. Students manifest robust interest in arts and participate in cultural activities in their communities, revealing cultural capital unrecognized by schools. Teachers acknowledge their training limitations and express desire for professional development. Directors identify teacher training and material resources as essential priorities. The research contributes to the field of arts education by offering the first systematic diagnosis of this area in Guinea-Bissau, critically applying theories developed in Western contexts to a specific African context, demonstrating methodological viability in resource-limited contexts, and producing evidence that supports advocacy for public policies. Arts education is not a luxury nor dispensable complement, but a fundamental dimension of human formation, constituting a right of Guinean children and youth and an essential component of truly integral, inclusive, and culturally rooted education. | pt_PT |
| dc.description.abstract | Resumu Es disertason investiga papel di edukason artistika na sistema edukativo di Guiné-Bissau, i analisa si presensa (ou ausencia) na dukumentus oficiais, na pratikas skolaris i na relason ku kultura lokal. Investigason kudji um mudelu di abordagem kualitativa di studu di kasu, i rukudji dadus atravez di kistionarius ku aplikadu pa 60 alunus, 10 pursoris, 5 diretoris di skolas i 2 reprisentanti di Ministeriu di Edukason. Rusultadus rebelanu un contradison fundamental: tudu atoris rekunhisi balur di edukason artistika pa sistema edukativo, e identifika benificius na disenvolvimentu kriativu, expresivu, emocional i kultural di alunus. Ma, e recunhicimentu i so na boka, pabia na pratika artis kontinua marginalizadu na Kurikulu i na skolas, caraterizadu pa scasez kritika di pursoris specializadus, materiais i infraestruturas adekuadu, ausencia di tempu Kurikular garantidu i falta di orientason pedagogikas klaru. Investigason identifika cinko padrons transversal: (i) konsenso sobri balur versus marginalizason na pratika; (ii) konvergencia na identifikason di obustakulus struturais; (iii) forti disidju di balorisa artis tradicionais guiniensis; (iv) konsciencia di necesidadi urgenti de formason di pursoris; i (v) difesa di artikulason entri Ministeriu di Edukação ku Ministério di Kultura. E disertason monstranu di kuma marginalizason di artis ka resulta di falta di konsciencia di si balur, ma di konstrangimentus sistemikus i skolhas pulitikas ki privilegia outrus arias Kurrikularis. Alunus manifesta forti interesis pa artis i e ta participa na atividadis kulturais na se kumunidadis, i e mostra kunhecimentus kultural ki skola ka rekunheci. Pursoris rekunhesi se limitason formativa i e spresa disidju di disenvolvimentu profisional. Diretoris identifika formason docenti i recursus materiais suma prioridadis esenciais. E investigason kontribi pa kampu di edukason artistika pabia i tisinu purmeru diagnostiko sistematiku des aria na Guiné-Bissau, i aplika ku rigor i atenson tiorias disenvolvidus na kontestu ocidental na no kontextu afrikanu specifiko, i monstra viabilidadi metodologika na un kontestu n’de ku rekursus i limitadu, i pruduzi tambi evidencias ki ta fundamenta edukason artistika pa pulitikas publikas. Edukason artistika i ka luxo nin i ka komplimentu dispensavel, ma i dimenson fundamental na formason humana, i konstitui diritu pa tudu kriansas i jovens guiniensis, tambi i kompunenti esencial na edukason verdadeiramenti integral, inclusiva i kulturalmenti enraizadu. | pt_PT |
| dc.language.iso | por | pt_PT |
| dc.rights | openAccess | pt_PT |
| dc.subject | Educação artística | pt_PT |
| dc.subject | Currículo escolar | pt_PT |
| dc.subject | Antropologia da educação | pt_PT |
| dc.subject | Guiné-Bissau | pt_PT |
| dc.subject | Art education | pt_PT |
| dc.subject | Curriculum studies | pt_PT |
| dc.subject | Anthropology of education | pt_PT |
| dc.subject | Guinea-Bissau | pt_PT |
| dc.subject | Edukason artistika | pt_PT |
| dc.subject | Curikulu skolar | pt_PT |
| dc.subject | Antropologia di edukason | pt_PT |
| dc.subject | Guiné-Bissau | pt_PT |
| dc.title | Educação Artística na Guiné-Bissau : desafios e oportunidades | pt_PT |
| dc.type | masterThesis | pt_PT |
| thesis.degree.name | Mestrado em Educação Artística | pt_PT |
| thesis.degree.level | Mestre | pt_PT |
| thesis.degree.discipline | Artes e Humanidades | pt_PT |
| dc.identifier.tid | 204354200 | pt_PT |
| Appears in Collections: | ESE - Dissertações de mestrado | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| Babadi_Tchuda.pdf | 4.58 MB | Adobe PDF | View/Open |
Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.

